50 °C issiqda, tarmoqsiz: Madinada 1 748 kishilik posyolka quyosh va batareyada ishlaydi

Saudiya Arabistoni, Madina. Shaharda 1 748 kishi yashaydigan turar-joy posyolkasi elektr tarmog'iga umuman ulanmagan holda, sutkasiga 24 soat quyosh va batareya hisobiga ta'minlanmoqda. Obyekt Saudi Aramco kompaniyasiga tegishli.

Jinko ESS e'loniga ko'ra, bu shahardagi eng yirik batareya o'rnatmasi.

Tizim raqamlari

• Saqlash: 3.45 MW / 6.88 MWh, tarmoqdan mustaqil (off-grid), DC-coupled sxema
• Quyosh: 5 MWp, 8 840 ta modul
• 2 ta SunTera konteyner, har biri 3.44 MWh
• 20 ta 250 kW DC-DC konvertor
• 2 ta PCS VSG rejimida — chastota va kuchlanishni tizimning o'zi ushlab turadi
• PV dan batareyaga zaryadlash samaradorligi — 99% (DC-coupled, oraliq o'zgartirishsiz)
• Suyuqlik bilan sovutish: tashqi harorat +50 °C bo'lganda ham elementlar +35 °C dan past
• Dizel generator faqat SOC quyi chegarasiga yetganda ishga tushadi

Bu yerda texnik jihatdan nima muhim

Uchta nuqta e'tiborga loyiq, va ularning hech biri sig'im raqami emas.

Birinchisi — VSG rejimi. Tarmoqqa ulanmagan tizimda chastota va kuchlanishni beradigan manba bo'lishi shart. Odatda buni dizel generator qiladi — ya'ni quyosh ishlashi uchun dizel yonib turishi kerak bo'ladi. Bu yerda vazifani PCS o'z zimmasiga olgan. Dizel esa zaxiraga o'tgan: u faqat batareya quyi chegaraga tushgandagina ishga tushadi.

Ikkinchisi — DC-coupled sxema. Quyosh paneli ham, batareya ham doimiy tokda ishlaydi. Ularni to'g'ridan-to'g'ri DC tomonidan ulash oraliq o'zgartirishlarni yo'q qiladi — e'londa keltirilgan 99% zaryadlash samaradorligi shundan. AC-coupled sxemada bu raqam pastroq bo'lardi.

Uchinchisi — harorat. Tashqarida +50 °C, elementlar esa +35 °C dan past. Bu suyuqlik bilan sovutishning butun ma'nosi: batareya resursi element haroratiga bog'liq, tashqi haroratga emas.

O'zbekiston uchun nimaga arziydi

To'g'ridan-to'g'ri o'xshatish o'rinli emas. O'zbekistonda tarmoq bor, va sanoat obyektlarining aksariyati unga ulangan. Madina keysi esa to'liq avtonom ta'minot haqida.

Ammo ikkita amaliy xulosa bor.

Issiqlik bahonasi tugadi. "Bizning yozimiz batareya uchun juda issiq" degan e'tiroz O'zbekistonda tez-tez eshitiladi. Buxoroda iyulda soyada +45 °C, Termizda undan ham yuqori. Madinada tizim +50 °C da ishlayapti. Savol issiqlikda emas — tizim qanday sovutilishida.

Avtonom obyektlar uchun model tayyor. Tarmoqdan uzoq joylashgan konchilik uchastkalari, gaz kompressor stansiyalari, chegara hududlaridagi obyektlar, yirik fermer xo'jaliklari — bularning barchasi bugun dizelda ishlaydi. Madina konfiguratsiyasi (PV + DC-coupled saqlash + VSG rejimidagi PCS + zaxiradagi dizel) aynan shu vazifa uchun ishlab chiqilgan.

Shu bilan birga, o'lchamni to'g'ri tushunish kerak: 6.88 MWh 1 748 kishilik turar-joy yuklamasi uchun hisoblangan. Sanoat yuklamasining profili butunlay boshqacha, va uni bu raqamdan chiqarib bo'lmaydi.

---

Oshkoralik uchun: ushbu yangilik muallifi Jinko ESS kompaniyasida Markaziy Osiyo bo'yicha ishlaydi. Material ochiq manbadagi e'lon asosida tayyorlangan va biror uskunani tavsiya qilish maqsadini ko'zlamaydi.

**Manba: **Jinko ESS MEA & CA — LinkedIn · foto: Jinko ESS MEA & CA